सिरहा । सिरहा नगरपालिका–८ महिसोथका युवाहरूले देखाएको सामूहिक एकता र सकारात्मक सोचले गाउँमा नयाँ चेतना र उज्यालो फैलिएको छ। “हाम्रो गाउँ, हाम्रो समाज” अभियान अन्तर्गत उनीहरूले आफ्नै व्यक्तिगत लगानी र श्रमबाट गाउँका प्रत्येक पोलमा सौर्यबत्ती जडान गरी गाउँको रात्रीजीवनलाई उज्यालो बनाएका छन्। कुल ४३ वटा बत्ती जडान गरेर सुरु गरिएको यो अभियान अहिले गाउँका बासिन्दा र वरपरका समुदायबीच प्रेरणाको उदाहरण बनेको छ।
यस अभियानको मूल उद्देश्य गाउँमा अन्धकार हटाउँदै रातको समयमा पनि सुरक्षाको वातावरण सृजना गर्नु हो। लामो समयदेखि साँझपख गाउँ अन्धकारमा डुब्ने गर्थ्यो, जसले न त बालबालिकालाई पढाइमा सहज बनाउँथ्यो, न त स्थानीयहरूलाई सहज आवतजावत। अहिले भने गाउँका गल्ली, चोक र सार्वजनिक स्थानहरू उज्यालो र सुरक्षित देखिन्छन्।
सामूहिक योगदानको शक्ति
यस अभियानका अगुवाहरूका अनुसार, सबै बत्ती जडानका लागि कुनै बाह्य सहयोग वा सरकारी बजेट प्रयोग गरिएको छैन। सम्पूर्ण खर्च गाउँका युवाहरूले आफैंले व्यहोरेका हुन्। उनीहरूले आफ्ना व्यक्तिगत आम्दानीबाट रकम संकलन गरेर आवश्यक सामग्री खरिद गरे र आफैंले श्रमदानमार्फत पोलमा बत्ती जडान गरे।
गाउँका युवा राकेश यादवले भुमि पोस्टसँग कुरा गर्दै भने,
“हामीले कुनै ठूला स्रोतको आशा गरेनौं, केवल मनको इच्छा र सामूहिक सोचले गर्दा सम्भव भयो। गाउँमा अन्धकार हटाएर सबैको सुरक्षाको अनुभूति गराउन सकियो भने, त्यो नै हाम्रो सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो।”
यस अभियानले गाउँमा मात्र होइन, वरपरका बस्तीहरूमा पनि उत्साह जगाएको छ। स्थानीयहरूका अनुसार, युवाहरूको यो प्रतिबद्धता र योगदानले गाउँमा सामाजिक एकताको भावना झन बलियो बनाएको छ।
उज्यालोसँगै विश्वास र सुरक्षाको वातावरण
महिसोथ गाउँमा बत्तीको सुविधा नहुँदा विगतमा रातमा हिँडडुल गर्न डर लाग्ने अवस्था थियो। बत्ती नभएकै कारण राति कुनै आपत परे पनि तत्काल सहयोग पाउन कठिन हुन्थ्यो। अहिले भने बत्ती जडान भएपछि गल्ली गल्ली उज्यालो छ, जसले अपराध वा असुरक्षा हुने सम्भावना घटाएको छ।
स्थानीय युवा रुपेश गोइत भन्छिन्,
“पहिले साँझ पर्यो कि बच्चाहरूलाई बाहिर पठाउन डर लाग्थ्यो। अहिले गाउँभर उज्यालो छ, सुरक्षाको अनुभूति हुन्छ र गाउँ सुन्दर पनि देखिन्छ।”
युवाहरूले गाउँका विभिन्न भागमा बत्ती जडान गर्दा प्राथमिकताका रूपमा विद्यालय नजिक, मन्दिर, चोक र मुख्य बाटोहरूलाई समावेश गरेका छन्। यसले सामाजिक गतिविधि र रात्रिकालीन आवतजावत सहज बनाएको छ।
सामाजिक उत्तरदायित्वको उदाहरण
“हाम्रो गाउँ, हाम्रो समाज” अभियान केवल बत्ती जडानमा सीमित छैन। युवाहरूले यसलाई दीर्घकालीन सामुदायिक विकासको सुरुवातको रूपमा लिएका छन्। उनीहरूका अनुसार, अब अभियान अन्तर्गत सरसफाइ, वृक्षारोपण, शिक्षा र स्वास्थ्य सचेतनामूलक कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन गर्ने योजना छ।
युवा पारस यादवका अनुसार,
“यो केवल सुरु मात्र हो। हामीले देखाएका साना प्रयासहरूले ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ। अब गाउँलाई व्यवस्थित, सफा र सुरक्षित बनाउने अर्को चरण सुरु हुँदैछ।”
उनीहरूको भनाइले स्पष्ट गर्छ महिसोथका युवाहरूले केवल तत्काल समस्या समाधान होइन, दीर्घकालीन विकासको सोच राखेका छन्।
स्थानीयको उत्साह र समर्थन
गाउँका ज्येष्ठ नागरिक, शिक्षक र महिला समूहहरूले पनि युवाहरूको यो कार्यको खुलेर प्रशंसा गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार, यस्ता स्वतःस्फूर्त पहलहरूले सरकारी योजनाको प्रतीक्षा नगरी सामुदायिक विकास सम्भव हुन्छ भन्ने सन्देश दिएको छ।
सिरहा नगरपालिका–८ का स्थानीयले पनि युवाहरूको यो कार्यलाई “उदाहरणीय र अनुकरणीय” बताउँदै आगामी योजनामा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। उनका अनुसार, यस्ता अभियानहरूले गाउँमा आत्मनिर्भरता बढाउँछ।
प्रेरणाको केन्द्र बन्दै महिसोथ
महिसोथ गाउँमा बत्ती जडान अभियानले नजिकका गाउँहरूमा पनि चेतना र उत्साह फैलाएको छ। कतिपय गाउँका युवाहरू अहिले महिसोथका युवासँग भेटघाट गरी आफूहरूको गाउँमा पनि यस्तै पहल कसरी सुरु गर्न सकिन्छ भन्ने बारे सल्लाह लिइरहेका छन्।
सामाजिक अभियन्ता र शिक्षकहरूका अनुसार, ग्रामीण क्षेत्रमा यस्ता स्थानीय-स्तरका अभियानहरूले सामाजिक उत्तरदायित्व र विकासप्रतिको स्वामित्व बोध जगाउँछन्। जब युवाहरू आफैंले परिवर्तनको जिम्मा लिन्छन्, तब समाजले पनि तिनलाई साथ दिन थाल्छ।
सम्पर्क र सहकार्यको सन्देश
यस अभियानमार्फत युवाहरूले केवल गाउँमा बत्ती जडान गरेनन्, गाउँलेबीच आपसी सहयोग र सहकार्यको संस्कार पनि बलियो बनाएका छन्। जसले गर्दा गाउँका विभाजनहरू मेटिँदै सामूहिक विकासको भावना प्रष्ट देखिन थालेको छ।
गाउँमा अब हरेक साँझ बत्तीको उज्यालो मात्र होइन, मनको उज्यालो पनि फैलिएको अनुभूति स्थानीयहरूले गरिरहेका छन्।
आगामी योजना र दृष्टिकोण
महिसोथका युवाहरू अहिले बत्तीहरूको नियमित मर्मत, सौर्य प्यानलको सफाइ र दीगो व्यवस्थापनका लागि समूह बनाएर जिम्मेवारी बाँड्ने तयारीमा छन्। उनीहरू गाउँका विद्यार्थीहरूलाई पनि यस अभियानसँग जोड्दै ‘समुदायका लागि युवा’ भन्ने सन्देश फैलाइरहेका छन्।
अभियानले स्थानीय निकाय र संघसंस्थालाई पनि सोच्न बाध्य बनाएको छ जब जनताले आफैं अघि बढ्न सक्छन् भने सानो सहयोगले ठूलो परिवर्तन सम्भव हुन्छ।
महिसोथका युवाहरूको “हाम्रो गाउँ, हाम्रो समाज” अभियानले ग्रामीण विकासको नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। उनीहरूको सामूहिक सोच, श्रम र लगानीले केवल भौतिक उज्यालो होइन, सामाजिक चेतनाको उज्यालो पनि ल्याएको छ।
अन्धकारबाट उज्यालोको यात्रा गाउँको मुटुमा सुरु भएको छ जसले देखाएको सन्देश स्पष्ट छ: यदि इच्छाशक्ति बलियो छ भने, विकासको बाटो आफ्नै गाउँबाट सुरु गर्न सकिन्छ।
